spełnienie sułtańskich snów

Podczas hucznych celebracji z okazji 90-tych urodzin Republiki Tureckiej miała miejse ceremonia otwarcia tunelu kolejowego pod cieśniną Bosfor w ramach projektu Marmaray łączącego istniejącą europejską i azjatycką sieć kolejową w Turcji. Gośćmi specjalnymi były, między innymi, głowy takich krajów jak Japonia, Rumunia i Somalia. Kosztem 5.5 miliarda TL ($2.91 miliardów) Erdoğan urzeczywistnił plany sułtana Abdulhamida i francuskich inżynierów z 1891r. Oczekuje się, że nowe połączenie zredukuje stambułski ruch samochodowy o 20% – dzisiaj przemieszcza się w ten sposób około 1.5 miliona ludzi dziennie.

Poza tym, Marmaray to też ważny etap w znowieniu Jedwabnego Szlaku. Turcja, a raczej Erdoğan, ma prawdziwie ambitne plany połączenia Europy z Chinami i w ten sposób wzmocnić gospodarkę Turcji.

Marmaray w liczbach (za Wikipedią):

Całkowita długość: 76.3km
Przekrój tunelu: 13.6km
Podziemny tunel: 1,387m
Najgłębszy punkt: 60.46m
Minimalny promień łuku: 300m
Maksymalne nachylenie: 1.8%
Ilość stacji naziemnych: 37
Ilość stacji podziemnych: 3
Ilość punktów przesiadkowych: 4
Ilość stacji międzymiastowych: 8
Minimalna długość platformy: 225m
Średnia odległość między stacjami: 1.9km
Maksymalna prędkość: 100km/h
Średnia prędkość uwzględniająca postoje: 45km/h
Czas między pociągami: 2–10 minutes
Ilość pasażerów na godzinę i kierunek: 75,000
Ilość wagonów pasażerskich: 440

Źródło: Wikipedia

Budowa rozpoczęła się w 2004r., ale została wstrzymana w 2005r. ze wzgędu na archeologiczne odkrycia po europejskiej stronie. Odkryto między innymi ślady największego portu miejskiego z 4 wieku n.e. zwanego najpierw Portem Euleteriusza, a potem Portem Teodozjusza. Odkryto mury Konstantynopola z czasów Konstantyna I Wielkiego, szczątki kilku statków (między innymi ponoć najstarszej galery bizantyjskiej) oraz ślady najstarszej osady w Stambule – amfory, cząstki ceramiki, muszle, kawałki kości, końskie czaszki i dziewięć ludzkich czaszek znalezionych w worku pochodzące z 6000r. p.n.e. Znaleziono również szklane przedmioty z czasów hellenistycznych, rzymskich i osmańskich. Rząd planuje otwarcie parku archeologicznego, a ściany stacji są udekorowane w stylu hellenistycznym.

Jak wielka musiała być presja na zaangażowanych w projekt, by zakończyli prace na czas święta Republiki, może świadczyć informacja o skierowanym do japońskich inżynierów liście podpisanym krwią przez Dyrektora Inwestycji w Infrastrukturę przy tureckim Ministerstwie Transportu, Metina Tahana. Oraz o groźbie popełnienia samobójstwa w razie niepowodzenia. “Trudno jest przekazać obcokrajowcom co czujemy. Chciałem, żeby zrozumieli nasze odczucia i dlatego to się naglę wydarzyło. Gdy zobaczyli, że podpisałem list własną krwią, zrozumieli moją determinację.”

Mając powyższe na uwadze, trudno nie zastanawiać się jakie inne poświęcenia mogły mieć miejsce. Niezwiązani z budową inżynierowie twierdzą, że wiele wymaganych testów nie zostało przeprowadzonych ze względu na presję czasu. Izba Architektów i Inżynierów (TMMOB) wydała ostrzeżenie, iż część projektu otwarta w pierwszym etapie nie ma działającego elektronicznego systemu bezpieczeństwa. TMMOB twierdzi też, że podwodny tunel jest zagrożony pęknięciami w niektórych miejscach, co pozwoli na przedostanie się wody do wewnątrz. Również wytrzymałość tunelu na ewentualne trzęsienie ziemi została postawiona pod znakiem zapytania.

Sam tunel jest położony tylko 18km od uskoku północnoanatolijskiego, gdzie stykają się ze sobą dwie płyty tektoniczne: Afrykańska i Eurazjatycka. Za wikipedią: “Uskok ten był przyczyną wielu dużych trzęsień ziemi: w 1509 roku trzęsienie ziemi spowodowało tsunami, które przedarło się za mury miejskie, niszcząc ponad 100 meczetów i zabijając 10 000 ludzi. W 1894 roku trzęsienie ziemi spowodowało zawalenie się części Krytego Bazaru. Trzęsienie ziemi 17 sierpnia 1999 roku z epicentrum w Izmicie zabiło 18 000 ludzi.”

Obecnie przewiduje się, że kolejne trzęsienie ziemi o sile 7.0 lub więcej w skali Richtera będzie miało miejce w ciągu następnych 30 lat. Gleba, na której budowany był tunel jest podmokła i mulista i w trakcie trzęsienia ziemi rozmywa się. Aby temu zapobiec i zagwarantować stabilność gleby, inżynierowie wstrzykneli spoinę przemysłową na głębokość 24 metrów poniżej dna morskiego. Natomiast ściany tunelu są zrobione z nieprzemakalnego betonu pokrytego stalową powłoką, obydwa elementy będące niezależnie wodoszczelne. Tunel został zaprojektowany tak, by mógł elastycznie wyginać się podczas ruchów sejsmicznych, tak jak robią to wieżowce. Dodatkowo zostały zainstalowane śluzy na złączach tunelu na wypadek gdyby jednak przez ściany tunelu dostała się woda.

30 padziernika poranny ruch został wstrzymany ze względu na kilkuminutową awarię prądu, a pasażerowie musieli opuścić pociąg i dojsć torami do kolejnej stacji w tunelu. Minister Transportu Binali Yıldırım stwierdził, że brak dopływu prądu był wywołany ogólnym problemem w miejskim systemie elektrycznym oraz działaniami dziennikarzy. Zapytany o obietnice, że Marmaray nie będzie podatna na awarie energetyczne, minister Karaman stwierdził ponownie, że brak prądu nie ma nic wspólnego z Marmaray, ale z miejską siecią energetyczną. Zdjęcia z marszu wzdłuż torów pojawiły się bardzo szybko w mediach społecznościowych, które przedstawiciele rządu krytycznie nazwali mediami plotkarskimi.

Kolejne wstrzymanie ruchu było spowodowane problemami z niedziałającymi drzwiami. Tureckie Koleje Państwowe (TCDD) twierdzą w wydanym oświadczeniu, że przestoje zostały wywołane przez pasażerów, którzy pierwszy raz jechali pociągiem i z ciekawości wciskali przyciski alarmowe. Poza tym, jak przyznał dyrektor generalny TCDD Süleyman Karaman, przewidywana ilość 200 tysięcy pasażerów została przekroczona o 100 tysięcy. I, adresując tych pasażerów, którzy udali się w “podróż powrotną”, że oczekuje się od obywateli, by nie korzystali z Marmaray bez potrzeby. Tym czasem pasażerowie, którzy chcieli dojechać ze stacji Yenikapı do Sirkeci po stronie europejskiej zorientowali się, że pociąg ominął stację Sirkeci i zawiózł ich bezpośrednio do azjatyckiej dzielnicy Üsküdar i byli zmuszeni wracać do Europy promami. TCDD oznajmiło, że pociąg nie będzie się zatrzymywał na stacji Sirkeci ze względu na “nieoczekiwany natłok pasażerów”. Dzień wcześniej, premier Erdoğan ogłosił darmowe przejazdy Marmaray przez pierwsze 15 dni od otwarcia.

Premier, w przemówieniu w Izmirze, również oskarżył tych, którzy rzekomo wcisnęli przyciski alarmowe i którzy tweetowali o tym jeszcze z wagonów, że zrobili to by rzucić cień wątpliwości na nowo otwarty tunel i system Marmaray. W krótce po tym, rząd zastosował typową dla siebie metodę radzenia z tym medialnym kryzysem – został wprowadzony zakaz robienia zdjęć i filmowania na terenie stacji Marmaray. Dziennikarze i operatorzy kamer nie byli wpuszczani do środka.

Pojawiają się głosy przypominające otwarcie szybkich kolei na trasie Instanbul – Ankara, w których uczestniczyli ci sami aktorzy: premier Erdoğan i Minister Transportu Binali Yıldırım. 23 lipca 2004 miał miejsce wypadek spowodowany wykolejeniem się pociągu. Zginęło wtedy 38 osób, 80 było rannych. Wcześniej, inżynierowie ostrzegali rząd, że pochodzące z 19-go i 20-go wieku tory nie są przystosowane do nowoczesnych szybkich pociągów. Ostatecznie, odpowiedzialność za wypadek poniósł wtedy motorniczy za niedostosowanie prędkości.

Dla mnie nie ma dylematu. Nie mam zamiaru rezygnować z podróży promem przez Bosfor, herbaty i simitu oraz widoków. Tak samo jak między prawo i lewobrzeżną Warszawą podróżować będę tramwajem (tudzież autobusem lub rowerem).

IMG_5508_1


2 responses to “spełnienie sułtańskich snów

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: