być w Pradze, myśleć o Turcji

Zaległy wpis opublikowany 28.07.2014. Z tego samego pobytu w Pradze też tu.

Trzy miesiące po powrocie z Turcji pojawiła się okazja na wypad do Pragi. Nie pierwszy, ale oderwanie się od miejsca, w którym nie chcę być, nie zaszkodzi.

Tęskniąc za Trucją, chciałam poszukać jej śladów w Pradze. Najłatwiej oczywiście w kebabowniach, które opanowały tereny turystyczne – można było wsłuchać się w tureckie rozmówki. Ale co dalej?

W czasach, gdy Imperium Osmańskie rozszerzało swoje granice, Praga – szczęśliwie dla niej – leżała poza jego zasięgiem. I dlatego najbardziej znane ślady tureckie to właśnie symbole strachu, który panował w tych czasach w Europie.

Najlepiej wyeksponowany jest Turek z zegara astronomicznego na ratuszowej ścianie. W towarzystwie innych postaci symbolizujących to, czym gardzono w czasach budowy zegara (próżność, skąpstwo, śmierć), Turek grający na sazie przedstawiał rozpustę i zabawę. I oczywiście najazdy, które miały miejsce w tych czasach.

DSCF6023_Prague_Turk

Natomiast poniżej Turka rozpustnika widać dwóch innych, jeden z książką – Filozof – po lewej stronie anioła, drugi z teleskopem – Astronom – po prawej stronie tarczy zegara. Być może te figurki to symbol  Turka jako obelgi: co z tego, że masz wiedzę – bez wiary jest ona to tylko przykrywką dla ignorancji wobec przewagi boga nad oświeceniem. A o tych mądrościach przeczytałam tutaj.

Kolejny trop jest na moście Karola. To rzeźba z 1714 powstała na zamówienie hrabiego Franciszka Józefa von Thun w imieniu zakonu Trynitarzy, który miał na celu uwolnienie chrześcijan z pogańskiej niewoli. Zakon zbierał pieniądze na okup,  a gdy to nie pomagało, jego członkowie oddawali się w niewolę w zamian za uwolnionych. Na cokole stoją założyciele zakonu, Św. Jan (z zerwanymi łańcuchami) i Feliks oraz reprezentujący Czechów pustelnik Iwan.

Poniżej cokołu znajduje się symboliczna jaskinia z uwięzionymi chrześcijanami pilnowanymi przez psa i Turka uzbrojonego w bat i szablę.

To zdjęcie robiłam późnym popołudniem, gdy było już dosyć ciemno. Wróciłam następnego dnia, by zrobić nowe, ale rzeźby już nie było. Została tylko kartka informująca, że została zabrana do odrestaurowania.

DSCF5965_Pragye

Niestety, nie mam na to zdjęć, ale to było tak: najpierw w 1591 wojska osmańskie zaatakowały i zdobyły Bihać  (dzisiejsza Bośnia i Hercegowina). Potem, w 1593, atak wojsk osmańskich na monarchię habsburską i zdobycie miast Győr (Yanıkkale) i Komarom (Komaron) dał początek III wojnie austriacko-tureckiej. Wkurzył się tym wszystkim Papież Klemens VIII i doprowadził do zawarcia paktu jednoczącego chrześcijańskie mocarstwa europejskie. Ów pakt został podpisany nie gdzie indziej, ale właśnie w Pradze, w 1595.

Wspomniany Klemens VIII planował nawet, by kampanię przeciw Turkom poprowadził Jan Zamoyski i próby rozmów na ten temat były podejmowane przez wysłannika papierza w 1592, ale nasi byli zajęci wewnętrznymi konfliktami.

Po jakimś czasie sytuacja się trochę unormowała i bodajże w 1620 Praga gościa Tureckiego delegata.

A potem był Wiedeń i jak wiadomo z naszych lekcji historii, Turkom jednak nie udał się jego podbój. Zostawili swoje manatki i wrócili do domu (bo jak wynika z ich lekcji historii, sułtan najzwyklej zmienił zdanie i odechciało mu się). W każdym razie, z tych pozostawionych bambetli ktoś wygrzebał kawę i via Wiedeń trafiła w 1705 do Pragi.

I tak znowu wróciłam na kulinarne szlaki, bo tu bezpieczniej niż na historycznym gruncie. Gdy przyleciałam do Pragi, było rano, a ja głodna. Niezdecydowana co chcę zjeść, trafiłam na małą jadłodajnię, która zdecydowanie stawia na zupy. I to od razu przypomniało mi wizytę w Gaziantep, gdzie na śniadanie jada się zupę.

Muszę kończyć, trochę zgłodniałam.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: